Sống

Để giải quyết vấn đề sáng tạo hơn: Mách bạn hai câu “thần chú”

Giải quyết vấn đề và khả năng sáng tạo là hai kỹ năng ngày càng được đánh giá cao, không chỉ nơi làm việc mà còn trong mọi lĩnh vực của cuộc sống. Đặc biệt trong thời đại nhiều biến động như hiện nay, sáng tạo để giải quyết vấn đề là kỹ năng sống còn mà cá nhân nào cũng cần rèn giũa.

Có rất nhiều bài viết, video, tài liệu giúp bạn nâng cao kỹ năng sáng tạo cũng như giải quyết vấn đề của mình, đôi khi kiến thức quá rộng khiến ta bối rối. Trong bài viết này tôi sẽ mách bạn hai “chiêu thức” áp dụng được ngay, đảm bảo hiệu quả khi bắt tay vào bất kỳ bài toán nan giải nào.

Để giải quyết vấn đề sáng tạo hơn: Mách bạn “hai câu thần chú”

Thần chú 1: Đừng nói “Không thể nào”, hãy nói “Làm cách nào”

Trước hết hãy xem xét một ví dụ đơn giản. Giả sử bạn đang rất thèm bánh rán. Bạn thường mua bánh rán ở bà bán bánh đầu ngõ, nhưng do dịch bệnh phải giãn cách xã hội, bà ấy đã không bán bánh nữa. Lúc này một số người sẽ chép miệng “chà thèm bánh rán quá, biết khi nào bà Ba bán bánh đầu ngõ bán lại để mua bây giờ. Biết khi nào hết dịch… Mình không có bánh rán ăn rồi.” Vấn đề sẽ không được giải quyết, đúng không nào?

Nhưng thử thay đổi cách nghĩ, thay vì nghĩ đến bánh rán một cách thèm thuồng bất lực, hãy tự nghĩ “làm thế nào để có bánh rán ăn bây giờ?”. Từ đây các câu hỏi khác sẽ xuất hiện: “Mình có thể tự chiên bánh không? Ở nhà còn nguyên liệu gì phù hợp làm bánh? Hoặc có thể mua nguyên liệu ở đâu? Bánh rán có thể được đặt mua online không?…” Bạn thấy đấy, lúc này cơ hội giải bài toán đã được mở ra theo nhiều hướng khác nhau. Bạn chỉ việc chọn phương án khả thi, phù hợp nhất để thực hiện.

Tôi biết ví dụ bánh rán có vẻ đơn giản và bạn đang cười thầm là nó chẳng đáng làm ví dụ, nhưng đây là một minh chứng cho việc thái độ của chúng ta với một vấn đề rất quan trọng. Nếu bạn diễn đạt vấn đề theo hướng không có cách giải quyết, thì tâm trí sẽ khó vượt qua rào cản để đến bước tiếp theo. Thay vào đó, thả lỏng tâm trí, lẩm nhẩm câu thần chú “làm thế nào nhỉ” thay vì “hết cách rồi” sẽ giúp bạn có thêm sức mạnh huy động nguồn lực giải quyết vấn đề.

Để giải quyết vấn đề sáng tạo hơn: Mách bạn hai câu "thần chú”

Đây là một chiêu thức trong cuốn sách “Trò chơi tư duy”, viết bởi tác giả Michael Michalko (cuốn sách rất thú vị, hãy tìm đọc nhé). Trong cuốn sách cũng có một luận điểm mà tôi rất tâm đắc, đó là sự tập trung. Tác giả khuyến khích chúng ta nên dành thêm sự tập trung cho vấn đề mà ta đang giải quyết, vì sự kiên nhẫn thêm chút nữa đôi khi sẽ đem đến điều gì đó bất ngờ.

Thần chú 2: Hướng tới mục đích thay vì cách thức thực hiện

Hồi còn nhỏ, mỗi lần học bài với anh trai tôi là một cực hình với tôi. Với mọi bài toán, anh tôi hướng dẫn tôi cách giải sau đó bảo tôi lặp lại cách thức đó cho những bài toán tiếp theo. Vì không hiểu cách giải anh chỉ là gì, tôi đã rất vật vã để làm đúng ý anh. Sau đó khi anh trai không kèm tôi học nữa, tôi bỗng như được giải thoát: tôi có thể tự mình giải mọi bài toán một cách chủ động, chắc chắn. Vì tôi tự tìm phương pháp giải cho mình nên tôi hiểu rõ và dễ dàng mở rộng nó.

Điều đó giúp tôi nhận ra một điều: chúng ta sẽ dễ dàng tiếp cận vấn đề một cách chủ động khi nghĩ đến kết quả của nó thay vì cách thực hiện. Nghĩa là, ví dụ như có một quả bóng ở trên sân, nếu mục tiêu là đưa bóng vào lưới, chúng ta sẽ sáng tạo ra nhiều cách chơi khác nhau (dùng chân, tay, ném, đá, sút…) và dễ hứng thú với nó hơn. Còn nếu ta được chỉ dẫn phải đưa bóng theo cách thức nhất định nào đó, trò chơi sẽ không còn vui nữa và ta hẳn nhiên lóng ngóng với quả bóng. Vì mải mê lặp lại cách thức được chỉ dẫn trước đó sao cho đúng trình tự mà quên mất mục tiêu quan trọng nhất là đưa bóng vào lưới chứ không phải đá bóng đúng kỹ thuật.

Để giải quyết vấn đề sáng tạo hơn: Mách bạn hai câu "thần chú”

Nếu bạn không khoái mấy môn thể thao banh bóng cho lắm, có thể nghĩ đến ví dụ đơn giản hơn này. Ví dụ bạn được tặng một bó hoa tươi nhưng nhà lại không có loại hoa. Vấn đề là hoa cần được cắm vào lọ trước khi nó héo đi. Sẽ có hai trường phái diễn đạt vấn đề theo hai cách khác nhau: “tôi muốn có thứ để đựng mấy cành hoa này” và “tôi muốn có một cái lọ hoa để cắm hoa vào”. Bạn nghĩ cách diễn đạt nào sẽ gia tăng cơ hội cho bạn giải quyết vụ hoa hoét này? Thay vì chăm chăm phải có lọ hoa (phương tiện) để cắm, hãy nghĩ về kết quả là hoa được cắm vào nơi có nước để được tươi lâu, một danh sách dài sẽ xuất hiện giúp bạn giải bài toán này. Một chiếc ly đế cao? Hũ thủy tinh? Bình cách nhiệt? Thố thủy tinh?… Bất kỳ đồ vật chứa đựng nào đều được cho vào danh sách, và cuối cùng bạn tùy ý lựa chọn một cái phù hợp nhất là ổn.

Mở rộng ví dụ này, bạn sẽ thấy vô vàn vấn đề trong cuộc sống có thể được giải quyết ổn thỏa nếu bạn mở rộng phương thức giải quyết vấn đề, thay vì đầu hàng ngay từ đầu, hay chăm chăm vào một phương pháp nhất định.

Chúc bạn thêm sáng tạo, linh hoạt và hết đau đầu với những bài toán!

(Hình trong bài từ Internet)

Hằng Văn.

(À thực ra nguyên bài viết này chỉ có một thần chú thôi, đó là “thay đổi cách diễn đạt vấn đề”. Tôi tách ra để cho nó có vẻ hấp dẫn hơn thôi :))

Leave a Reply

Bài viết cùng chuyên mục

Back to top button
Vui lòng đăng nhập để gửi báo cáo
Vui lòng đăng nhập để tặng điểm cho tác giả